فرصت برای سبز شدن، باز آمده است // در انتـظار فرصـت فــردا نمی شــوم


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:شنبه 3 آبان 1393-12:00 ب.ظ

تحلیل و زیبایی شناسی شعر « شکوه رستن » سروده ی زنده یاد فریدون مشیری

    

                  تحلیل و زیبایی شناسی شعر « شكوه رُستن »

                        سروده ی زنده یاد فریدون مشیری  


                  چگونه خاك  نفس می كشد ؟

                  ـ  بیندیشیم :

                   چه زمهریر ِغریبی !

                   شكست چهره ی مهر ،

                   فسرد سینه ی خاك ،

                   شكافت زَهره ی سنگ !

                   پرندگان هوا دسته دسته جان دادند

                   گل آوران چمن ، جاودانه پژمردند

                   در آسمان و زمین ، هول كرده بود كمین

                    به تنگنای زمان ، مرگ كرده بود درنگ !

                    به سر رسیده جهان ؟

                   ـ  پاسخی نداشت سپهر

                    دوباره باغ بخندد ؟

                   ـ  كسی نداشت یقین

                    چه زمهریر غریبی ... !

                    چگونه خاك نفس می كشد ؟

                    ـ  بیاموزیم :

                     شكوه رُستن ، اینك ،

                     طلوع فروردین

                     گداخت آن همه برف ،

                     دمید این همه گل ،

                     شكفت این همه رنگ !

                     زمین به ما آموخت :

                     ز پیش حادثه باید كه پای پس نكشیم

                     مگر كم از خاكیم ؟

                     نفس كشید زمین ، ما چرا نفس نكشیم ؟


             این شعر در قالب نیمایی ( آزاد ) و در وزن متناوب الاركان « مفاعلن فعلا تن »  سروده شده است .

            دعوت  به جنب و جوش و پیوستن به رستاخیز طبیعت درشعر مشیری به خوبی مشاهده می شود . 

             در این شعر نگاه تازه و غیرسنّتی شاعر به طبیعت را شاهد هستیم .  شعر«  شكوه رُستن » در دو 

             اپیزود  و هر اپیزود دردو بخش ارائه گردیده است ...

            شاعر بخش آغازین شعرخود را با یك سؤال آغاز نموده است : « چگونه خاك نفس می كشد ؟ » . همین

            شـروع شعر با ارائه ی یك سؤال باعث گردیده تا مخاطب را با خود درگیر نماید ودر ادامه شاعراز ما می 

            خواهد تا در آفریده ها و نعمت های خداوند تدبّر و تأمّل كنیم . آنگاه شـاعردر بخش دوم از اپیزود اوّل ،

             سرمای وحشتناك ، غریب و ناآشنای زمستان را به تصویر می كشد ؛ سرما و سوز زمستانی كه تا حال 

             در زندگی شاعر و انسان ها سابقه نداشت .

             این سرما آن چنان سخت و شدید است كه حتّی خورشید هم در مقابلش به زانو درآمده است و ناتوان 

             گشته است. حتّی خاك هم یخ بسته است و سنگ هم كه نماد نفوذناپذیری است جرأت خود را در برابر

             سرما از دست داده است . پرندگان تاب ایستادگی در برابر سرما را ندارند و دسته دسته جان می دهند

             و پژمردگی بر گل ها  و شكوفه ها سایه انداخته است . انگار ترس در همه جا كمین كرده است و مرگ با 

             توقّف خود به جان طبیعت ، پرندگان ، جانوران و انسان ها افتاده است .

             درچنین شرایطی این سؤال برای شاعر پیش آمده است كه آیا جهان به پایان خود رسیده است ؟  هیچ 

             كس و هیچ چیـز حتّی زمانه هم برای این سـؤال شـاعر پاسخی ندارند و دیگـركسی یقین و باور ندارد

             كه دوباره باغ شكوفا شود و زندگی خود را از سـر بگـیرد . امّا شـاعر با ارائه ی اپیـزود دوم شـعر خود

             از ما  می خواهد تا درآفریده ها و نعمت های خداونـد تفكّركنیم و عبـرت بگیریم . بخش آغازین اپیزود

             دوم شعر را با جلوه گر شدن بهار و دمیدن فروردین شاهد هستیم . طبیعتی كه آن چنان پژمرده شده

             بود  كه كسی باور شكوفا شـدن آن را نداشت ، جان می گیـرد و زندگی دوباره ی خود را آغاز می كند . 

             برف ها همه آب می شوند وگل های رنگارنگ همه جا می روید .

             در بخش دوم و پایانی اپیزود دوم نتیجه گیری شاعر را می بینیم . شاعر به ما می گوید: زمین در فصل

             زمستان به پژمردگـی و تا حدّ مرگ می رسـد ، امّا در برابر همه ی ناملایمـات و سختی ها مقـاومت و

            ایستادگی می كند و سرانجام زندگی خود را از نو آغاز می كند؛ مگر ما انسان ها كمتر از خاك هستیم؟    

            چرا ما نبـاید در برابر مشكلات و حوادث ناگوار پایدار باشیم؟ چرا باید در برابر سختی ها نا امید گردیم؟

            ما باید ایستادگی و پایداری در برابر مشكلات را از زمین بیاموزیم . از سویی دیگر در این شعر نگاه شاعر

            به  مسأله ی معاد را نیز نمی توان نادیده گرفت .

           معماری و چیدمان كلمات در این شعر قابل تحسین است . شـاعر در محـور همنشینی و محـور عمودی 

            زنجیری از تناسب را در واژگانی چون : خاك ، سنگ ، چمن ، گل ، باغ ، زمین ، آسمان ، هوا ، مهر ، برف ، 

            پژمرده شدن ، شكفتن و فروردین به نمایش گذاشته است . علاوه بر آن بهره گیری فراوان شاعر از آرایه 

            های تشخیص ، تضاد ، مجاز ، كنایه ، استعاره و ... سبب شـده است تا به زیبایی ، رسایی و تاثیرگذاری 

             شعر افزوده است . 

           در ضمن شاعرمصراع هایی چون : « چگونه خاك نفس می كشد؟»  و « چه زمهریر غریبی » را تكرار كرده 

            است . تكرار درشعرشـاعران معاصر به ویژه در قالب های نو بسامد بالایی دارد كه معمولا"یا برای تاكیـد

            است یا زیبایی . در این شـعر منظور شاعر از تكرار ، جهت تاكید می باشد . 

           سخن آخر این كه : برخورداری از زبانی ساده و روان ، تناسب در واژگان ، آهنگ و موسیقی در همنشینی

            كلمات ، جنبه ی روایت گری و ... از ویژگی های این شعر زنده یاد فریدون مشیری است .

 

                                                                                        «  عباس رسولی املشی  »




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نوع مطلب : مقاله 

امیر
جمعه 4 اردیبهشت 1394 11:00 ب.ظ
درود بر شما!
سپاس از توضیحات سودمندتون.
پاسخ عباس رسولی املشی : سلام
ممنون از لطف جناب عالی
پاینده باشید .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.